Govt Slashes Subsidised LPG : ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ; ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਟੌਤੀ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ (PMUY) ਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਉਪਲਬਧ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੌਂ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਚਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਔਸਤ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਉਪਲਬਧ ਸੀ 12 ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਸਿਲੰਡਰ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ (PMUY) ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ 12 ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ LPG ਸਿਲੰਡਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਇਹ ਕੋਟਾ ਘਟਾ ਕੇ ਨੌਂ ਸਿਲੰਡਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੁਣ, ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਘਟਾ ਕੇ ਚਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਸੀਮਾ ਸਾਲਾਨਾ ਖਪਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ
ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਮੱਲ ਖਾਨੂਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਸੀਮਾ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਜਵਲਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਖਪਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਫ਼ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ 200 ਰੁਪਏ ਦੀ ਟੀਚਾਬੱਧ ਸਬਸਿਡੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਬਸਿਡੀ ਹਰੇਕ ਰੀਫਿਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸਬਸਿਡੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਲਾਭ 5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ
ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਟੌਤੀ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਧੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 89 ਰੁਪਏ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਧੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 7 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ 942 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 300 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਐਮਯੂਵਾਈ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ 642 ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਖਨੂਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਸੀਮਾ ਲਗਭਗ PMUY ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਖਪਤ ਪੈਟਰਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਲਗਭਗ ₹1,000 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਪਲਾਈ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ₹1,600 ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਹੈ।
ਵਧਦੀਆਂ ਐਲਪੀਜੀ ਕੀਮਤਾਂ
7 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ 29 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 1 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਇਹ ਪੰਜ ਜੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ, ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 20 ਪੈਸੇ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ
ਖਾਨੂਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਲਈ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ₹1,600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
