ਕੀ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤਾ ਹੈ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਤੇਲ? ਕਿੰਨਾ ਹੈ ਫ਼ਰਕ?
Petrol price diffrence airplane oil price; ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਉਣ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਬਾਲਣ ਉਸ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ (ATF) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜੈੱਟ ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੰਗਹੀਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਗੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ-ਅਧਾਰਤ ਬਾਲਣ ਹੈ, ਜੋ ਜੈੱਟ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਣ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਉੱਚਾਈ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਜਲਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ ਕਿੰਨਾ ਸਸਤਾ ਹੈ
ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਦੇ ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 92 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 95.16 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 86 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 94.77 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 103.50 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 105.41 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ।
ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ATF ‘ਤੇ ਵੀ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੈਟ ਦੀ ਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ATF ‘ਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੈਟ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ATF ਦੀ ਦਰ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ‘ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ATF ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਸਤਾ ਹੈ। ਟੈਕਸ ਘੱਟ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਘਟਾਏ ਜਾ ਸਕਣ।
