ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ AVAS ਲਾਜ਼ਮੀ — 2026 ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲਾਂ, 2027 ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਗੂ
Latest News: ਸੜਕ ‘ਤੇ ਹਰ ਜਾਨ ਕੀਮਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। AVAS ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਤਕਨੀਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ (EVs) ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਐਕੋਸਟਿਕ ਵਹੀਕਲ ਅਲਰਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (AVAS) ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਡਰਾਫਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੜਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਡਰਾਫਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦੋਵਾਂ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ
ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਮਾਡਲਾਂ ਲਈ AVAS ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਿਯਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2027 ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਡਲਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ M ਅਤੇ N ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ AVAS ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ AIS-173 ਮਿਆਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਣਨਯੋਗਤਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
AVAS ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇੱਕ ਐਕੋਸਟਿਕ ਵਹੀਕਲ ਅਲਰਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (AVAS) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਾਂ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਵਾਹਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੋਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਰਵਾਇਤੀ ਬਾਲਣ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚੱਲਦੇ ਸਮੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੁੱਪੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ “ਅਦਿੱਖ ਖ਼ਤਰਾ” ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। AVAS ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਹ ਨਿਯਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ M ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼੍ਰੇਣੀ N ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰੱਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਆਰਾਂ ਵੱਲ
ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ AVAS ਸਿਸਟਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ।
