RBI ਦੇ ਦਖਲ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟਿਆ, ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਉਭਰਿਆ
Rupee vs Dollar: ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ 2025 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਛੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਚੌਥੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਿਨ, ਰੁਪਏ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੇ ਪੈਸੇ ਵਧ ਕੇ 90.32 ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਅਸਥਿਰ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁਪਿਆ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉਭਰਿਆ ਸੀ, 55 ਪੈਸੇ ਵੱਧ ਕੇ 90.38 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਹਮਲਾਵਰ ਦਖਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਡਿੱਗਦੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਕਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਘਰੇਲੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ। ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਵਪਾਰ ਸੌਦੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਭਾਰੀ ਟੈਰਿਫ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FII) ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਬੈਂਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਪਿਆ 91.05 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਧਰ ਕੇ 89.96 ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਬੰਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 97 ਪੈਸੇ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਇੱਕ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤਾ ਘਾਟਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨਯੋਗ ਹੈ। HDFC ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਖੋਜ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਦਿਲੀਪ ਪਰਮਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਰੁਪਏ ਨੂੰ 90.60 ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ 89.70 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਉੱਚ ਵਿਰੋਧ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਕੋਟਕ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀਪਕ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਰਾਵਟ ਘਰੇਲੂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦਬਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਛੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਨੂੰ 2025 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੁਦਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਡਾਲਰ ਸੂਚਕਾਂਕ, ਜੋ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, 0.42 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 98.56 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਸੈਂਸੈਕਸ 120 ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਕੇ 84,559.65 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਫਟੀ 41 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 25,818.55 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੀਆਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ $60 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰੁਪਿਆ ਅਸਥਿਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਨੀਂਹ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
