ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ, 22 ਰਾਜਾਂ ‘ਚ ਖਾਸ ਤੀਬਰ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ, ਨਵੇਂ ਵੋਟਰ ਹੋਣਗੇ ਸ਼ਾਮਲ
Election Commission; ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੀਬਰ ਸੋਧ (SIR) ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਪਵਨ ਦੀਵਾਨ ਨੇ 22 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ (CEOs) ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ SIR ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਿਆਰੀ ਕਾਰਜ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਮੇਤ ਬਾਕੀ 22 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ SIR ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 24 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ SIR ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ SIR ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਤਹਿਤ, SIR 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਤੋਂ 12 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ, SIR ਦੀ ਬਜਾਏ 10 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੋਧ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
6 ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ SIR ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝੋ
- SIR ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਫਾਰਮ ਭਰ ਕੇ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵੋਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਟਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਠੀਕ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 7.42 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਗੋਆ, ਗੁਜਰਾਤ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਵਿੱਚ SIR ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
- ਇਹ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਬਲਾਕ ਪੱਧਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (BLO) ਅਤੇ ਬੂਥ ਪੱਧਰੀ ਏਜੰਟ (BLA) ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ-ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
SIR ਦੌਰਾਨ, BLO/BLA ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਦੇਵੇਗਾ। ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਨਾਮ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮਿਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਭਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
- SIR ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੈਧ ਹਨ?
ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ
ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ
ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
ਪਾਸਪੋਰਟ
10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ
ਸਥਾਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
ਜਾਤੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਜਿਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨਜ਼ (NRC) ਵਿੱਚ ਨਾਮ
ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਨਾਮ
ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਘਰ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਪੱਤਰ
ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ
- SIR ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
SIR 1951 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪਿਛਲੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੰਬਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਵਾਸ, ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਾਮ ਆਉਣਾ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾਉਣਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੋਗ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਯੋਗ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ: 3 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਰੀ
ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਤਹਿਤ, SIR 4 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਨੌਂ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 509.9 ਮਿਲੀਅਨ ਵੋਟਰ ਹਨ। ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ 7 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ SIR ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਗੁਜਰਾਤ, ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਅਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। SIR ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਜਰਾਤ ਨੇ 44 ਮਿਲੀਅਨ ਵੋਟਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 944,211 ਵੋਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 57,607 ਵੋਟਰ ਹਨ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਤੀ 21 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ 28 ਫਰਵਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
