ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ‘ਤੇ ਵਧੀ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ, PM ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਲਾਗੂ
Import Duty Increases On Gold: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਕਸ ਲੱਗਣਗੇ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਅੱਜ (13 ਮਈ) ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ 5% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 10% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੈੱਸ (AIDC) ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੁੱਕ, ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਪੇਚਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਕੱਢਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਸਮੱਗਰੀ ‘ਤੇ ਹੁਣ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸੋਨਾ 5% ਬੇਸਿਕ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ (BCD) ਅਤੇ 1% ਸੈੱਸ (AIDC) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਪਹਿਲਾਂ 6% ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੋਟਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਤਹਿਤ UAE ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ਕੋਟੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯੂਏਈ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੋਨਾ ਰਿਆਇਤੀ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਦਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੁਲਾਈ 2024 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ 15% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 6% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਵਿੱਚ ਬੇਸਿਕ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ (BCD) ਨੂੰ 10% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5% ਅਤੇ ਸੈੱਸ (AIDC) ਨੂੰ 5% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 1% ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਦਯੋਗ ਤੱਕ
ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸਰਾਫਾ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਰਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਦਯੋਗ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ; ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਭਾਰਤ: ਸੋਨੇ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਪਤਕਾਰ
ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਪਤਕਾਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025 ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਗਭਗ $58 ਤੋਂ $60 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ – ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ 2024 ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। 2024 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਸੋਨੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਧਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।