Strait of Hormuz ਸੰਕਟ ਦਾ ਡਿਜਿਟਲ ਅਸਰ: ਕੀ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ Slow?
Strait of Hormuz: ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ Strait of Hormuz ਖੇਤਰ ‘ਚ ਵਧਦੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ 25% LNG ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੇਬਲ ਵੀ ਵਿਛਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਪੀਡ ਸਲੋਅ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਸਿਰਫ ਐਨਰਜੀ ਚੌਕਪੁਆਇੰਟ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਡਿਜਿਟਲ ਚੌਕਪੁਆਇੰਟ ਵੀ ਹੈ।
97% ਗਲੋਬਲ ਡੇਟਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 95 ਤੋਂ 97% ਡੇਟਾ ਫਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੇਬਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਯੂਰਪ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕੇਬਲਾਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ SEA-ME-WE, AAE-1, ਅਤੇ EIG ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਬਲ ਸਿਸਟਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ?
ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗਾਂ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੈਂਡਵਿਡਥ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਲੇਟੈਂਸੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ: ਜੇਕਰ ਕੇਬਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਰੂਟ ਵੱਲ ਮੋੜਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੇਟੈਂਸੀ, ਜਾਂ ਡੇਟਾ ਟ੍ਰੈਵਲ ਟਾਈਮ ਦਾ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਸਲੋਅ: ਯੂਟਿਊਬ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਬਫਰਿੰਗ ਵਧੇਗੀ। ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਸਰਵਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਆਊਟਸੋਰਸਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਗਭਗ $250 ਬਿਲੀਅਨ (23.48 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਇਸ ਘੱਟ-ਲੇਟੈਂਸੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੇਬਲ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੇਵਾ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (SLA) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣਾ ਅਤੇ SWIFT ਵਰਗੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ?
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਰੂਟ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲੈਕਆਊਟ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੂਟ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਵਿਕਲਪਕ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰ ਵਧੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ High Frequency Trading ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਿਲੀਸਕਿੰਟ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿੱਤੀ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਦੀ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਵਰਗੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਕਅੱਪ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
