ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ, ਜਾਣੋ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
Health Update: ਡਾ: ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੁਰਾਨਾ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜੀ, ਮੈਟਰੋ ਹਸਪਤਾਲ ਫਰੀਦਾਬਾਦ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰੋਸਿਸ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ – ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਨ-ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਬਿਮਾਰੀ (NAFLD) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਨ-ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾੜੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਗਰ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੰਟੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨ ਹੈ ਜੋ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਹਿੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਡੈਸਕ ਜੌਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਬੈਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਟੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਆਮ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ?
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਦਲੀਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਚੀਏ ਅਤੇ ਹਰ 30-60 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ ਤੁਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਰ, ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ। ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਖਾਓ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ, ਜੰਕ ਫੂਡ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਖੰਡ ਤੋਂ ਬਚੋ।
