ਸਰਕਾਰ ਨੇ EVs ਲਈ ਐਕੋਸਟਿਕ ਵਹੀਕਲ ਅਲਰਟ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਲਾਜ਼ਮੀ, ਪੈਦਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ
Acoustic vehicle alerting system: ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ EVs ਲਈ AVAS ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ (MoRTH) ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਡਰਾਫਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਐਕੋਸਟਿਕ ਵਹੀਕਲ ਅਲਰਟ ਸਿਸਟਮ (AVAS) ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਵੇਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੋਂ AVAS ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2027 ਤੱਕ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਦਾਇਰਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਈ-ਕਾਰਟ ਸ਼ਾਮਲ
ਇਸ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਈ-ਕਾਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, MoRTH ਨੇ ਹੁਣ L5 ਅਤੇ L7 ਵਾਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦਾ M ਅਤੇ N ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਚੁੱਪ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਤਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਫਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਰਾਫਟ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2027 ਤੱਕ AVAS ਸਿਸਟਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
AVAS ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਐਕੋਸਟਿਕ ਵਹੀਕਲ ਅਲਰਟ ਸਿਸਟਮ (AVAS) ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਹਨ ਘੱਟ ਗਤੀ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ। AVAS ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਸਪੀਕਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਨ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਗਤੀ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਉਲਟਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਿਹੜੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਵਾਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, M ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਵਰਗੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਯਾਤਰੀ ਵਾਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ N ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜੋੜੀ ਗਈ L5 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਗੋ ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ L7 ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਵਾਡਰੀਸਾਈਕਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਕਾਰਗੋ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ EVs ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ।
