13 ਸਾਲ ਕੋਮਾ ‘ਚ ਰਹੇ Harish Rana ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਅਲਵਿਦਾ
Harish Rana Death: 13 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ Harish Rana ਨੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਣਾ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾ ਸੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਜੰਗ ਦਾ ਅੰਤ
Harish Rana 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਚੌਥੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਵਨ ਸਹਾਇਤਾ ‘ਤੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ Panjab University ਵਿੱਚ ਬੀ.ਟੈਕ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਰੱਖੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਏ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ
11 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ “ਪੈਸਿਵ ਯੂਥੇਨੇਸੀਆ” ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਸੰਭਵ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤਾ।
14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ (ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਪੜਾਅਵਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਦ ਜਾਂ ਬੇਅਰਾਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਪਲ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰਹਿਣ।
ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਡਾ. ਸੀਮਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ, ਪੈਲੀਏਟਿਵ ਮੈਡੀਸਨ, ਓਨਕੋ-ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਓਨਕੋ-ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ, ਡਾ. ਸੁਸ਼ਮਾ ਭਟਨਾਗਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੈਸਿਵ ਯੂਥੇਨੇਸੀਆ ਦੌਰਾਨ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸਹਾਇਤਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਸੀ।
ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵੀਡੀਓ
ਏਮਜ਼ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਹਰੀਸ਼ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਤਿਲਕ (ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨ) ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੋ… ਹੁਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਕਰੋ…”
ਸਮਾਜ ‘ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਛਾਈ
ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜ ਨਗਰ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਜ ਐਂਪਾਇਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਛਾ ਗਿਆ। ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਜੋ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਹਰੀਸ਼ ਦਾ ਭਰਾ, ਆਸ਼ੀਸ਼, ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਿਹਾ। ਨਿਵਾਸੀ ਤੇਜਸ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਸਥਿਤੀ ਖੁਦ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ – ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਓਨਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AOA) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੀਪਾਂਸ਼ੂ ਮਿੱਤਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਾ ਸਮਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।”
ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ, ਕਈ ਵਾਰ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਏਮਜ਼ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ
ਏਮਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰੀਸ਼ ਰਾਣਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 24 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 4:10 ਵਜੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਏਮਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।