ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਧਣਾ ,ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ
ਭਾਰਤ ‘ਚ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਾਲਗ ਗੈਰ-ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਦੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਗੈਸਟਰੋਐਂਟਰੌਲੋਜਿਸਟ ਡਾ: ਸੌਰਭ ਸੇਠੀ (MD, MPH) ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਜਾਂ ਲਿਵਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕ ਘਰ ਬੈਠੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਹੋਣਾ
ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਥਕਾਵਟ ਆਮ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਕਾਫੀ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਲੀਵਰ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ‘ਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ‘ਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਭਾਰ, ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚਰਬੀ ਵਧਣਾ
ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਜਿਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਕਮਰ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚਰਬੀ ਦਾ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਹਰੋਂ ਪਤਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਮਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ: ਸੇਠੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਚਰਬੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਚਰਬੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਹ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਪਾਚਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਜਿਗਰ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਜੇ ਪੱਸਲੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਮਹਸੂਸ
ਪੇਟ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਸਲੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਭਾਰੀਪਨ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਅਕਸਰ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਦਬਾਅ, ਕਠੋਰਤਾ ਜਾਂ ਭਰਪੂਰਤਾ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਗਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਹਲਕੇ ਸੰਕੇਤ
ਫੈਟੀ ਲੀਵਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣੀ, ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ, ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਕੱਛਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕਾਲਾ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦੀ ਕਮੀ
ਜਦੋਂ ਜਿਗਰ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਲਕੀ ਮਤਲੀ, ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਟ ਭਰਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕਰਨਾ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਾ: ਸੇਠੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ, ਪਰ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
