ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 1,150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਟੋਲਿੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
National Highways Authority of India; ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਟੋਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੋਡਾਂ ਰਾਹੀਂ, FASTag ਜਾਂ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹਾਈਵੇਅ ਅਥਾਰਟੀ NHAI 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਹਾਈਵੇਅ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਕਦ ਭੁਗਤਾਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ FASTag ਜਾਂ UPI ਵਰਗੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੋਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NHAI) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਟੋਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੋਡਾਂ ਰਾਹੀਂ, FASTag ਜਾਂ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਕਦੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਟੋਲਿੰਗ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਉਪਾਅ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਟੋਲ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਾ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ‘ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਸੌਖ’ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ, ਲੇਨ ਥਰੂਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗੀ, ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਾ ‘ਤੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਘਟਾਏਗੀ ਅਤੇ ਟੋਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਏਗੀ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, FASTag ਦੇ 98 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਟੋਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ RFID-ਸਮਰੱਥ FASTag ਦੁਆਰਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਿਘਨ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਰਹਿਤ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਫੀਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਧ, ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ FASTag ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਦਾ ਦੁੱਗਣਾ ਵਸੂਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਫੀਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਕਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜੋ UPI ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਵਾਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਦਾ ਸਿਰਫ 1.25 ਗੁਣਾ ਵਸੂਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਨਕਦੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਟੋਲਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
ਪਲਾਜ਼ਾ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਕਦ-ਅਧਾਰਤ ਭੁਗਤਾਨ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ, ਪੀਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਡੀਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ‘ਤੇ 1,150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੀਸ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਸੰਚਾਲਨ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
