ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾਖਲਾ ਕਿਹੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ? ਪੂਰੀ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ
Education News: ਹਰ ਸਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਅਕਸਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਰਿਆਇਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਰੇਕ ਕੋਰਸ ਲਈ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ “ਓਪਨ ਕੈਟੇਗਰੀ ਸੀਟਾਂ” ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ “ਰਾਖਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ” ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਸੀਟਾਂ ਦਾ 55.5% ਓਪਨ ਕੈਟੇਗਰੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੀਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, 44.5% ਰਾਖਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਕਿਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
SC, ST ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ
- SC – 15% ਸੀਟਾਂ
- ST – 7.5% ਸੀਟਾਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ 5% ਦੀ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।ਹਾਲਾਂਕਿ MBBS ਵਰਗੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੋਟ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ।
ਜੇ SC/ST ਸੀਟਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਛੋਟ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 5% ਸੀਟਾਂ OBC (OBC) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਰਸ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੰਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ SC/ST ਵਾਂਗ 5% ਦੀ ਛੋਟ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ 3% ਸੀਟਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸੀਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪੰਗਤਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40% ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 3% ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1% ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਓਪਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਰਿਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ 5% ਵਾਧੂ ਅੰਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ – 5% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ
ਰਾਜ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 5% ਸੀਟਾਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਹੀਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ – 5% ਸੀਟਾਂ
ਇਹ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ:
- ਫੌਜ
- CRPF
- BSF
- ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ
- ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਜਾਂ ਅਪਾਹਜ ਹੋਏ।
- ਇਹ ਵੰਡ 7 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਰਜੀਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 2% ਸੀਟਾਂ 1984 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 2% ਸੀਟਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ਹੋਣ।