ਇਸ ਸਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ 4.9% ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ RBI ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਮਿੰਟ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿਕ ਰਹੇ!
Indian Currency Falls: ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ 90 ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰੁਪਿਆ 4.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ 31 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੁਰਕੀ ਲੀਰਾ ਅਤੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਪੇਸੋ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਖੁਦ ਆਪਣੀ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤਾਕਤ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਕਾਰਕ
ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਵਧਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ, ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਭਾਰੀ ਟੈਰਿਫ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁਦਰਾ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। 90 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੁਪਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਲ 2011 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੇ RBI ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, RBI ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ – ਹਰ ਮਿੰਟ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਪਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੱਕ। RBI ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
RBI ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ RBI ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ RBI ਗਵਰਨਰ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਗੇ।
