ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚਤਾਣ ਤੇਜ਼, ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਚੁਣੌਤੀ
Punjab Congress internal conflict; ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰ ਉੱਠ ਰਹੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉੱਠ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਟ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਉਮਰ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਕੜ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ “ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀ ਤੁਹਾਡੇ ਟੱਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਗਰਾਊਂਡ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਦੂਰੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਰਕਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 50 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਕਟਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪੂੰਜੀ ਲਈ ਘਾਟਾ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਨਾਰਾਜ਼ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਤੰਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਮਨਰੇਗਾ ਦੀ ਦਿਹਾੜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਅੰਦਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਸਾਡੀ ‘ਦਿਹਾੜੀ’ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲਵੋ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਨਾ ਟਿਕਟ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ। ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਵਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅੰਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇਕਜੁਟਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਸ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁਲਝਾਇਆ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਟਿਕਟ ਵੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਹ ਲਾਏਗੀ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜੋਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ “ਦਿਹਾੜੀ” ਦੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਅਰਥਾਤ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਕਦਰ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਮਾਨਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਰਾਹ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
