ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਮੌਸਮ ਸਥਿਰ, ਪਰ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸਤਰ ‘ਤੇ — ਥਰਮਲ ਇਨਵਰਸਨ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
Weather Report: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਮੌਸਮੀ ਗੜਬੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) 100 ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਥਰਮਲ ਇਨਵਰਸਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ AQI 100 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ AQI 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਰਾਤਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਨ ਹਲਕੇ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਥਰਮਲ ਇਨਵਰਸਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਣੋ ਥਰਮਲ ਇਨਵਰਸਨ ਕੀ ਹੈ।
ਆਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਉਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ, ਉੱਪਰਲੀ ਹਵਾ ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਗਰਮ ਹਵਾ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਕਣ ਪੂਰੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਥਰਮਲ ਇਨਵਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ ਗਰੇਡੀਐਂਟ “ਉਲਟਾ” ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਵਾ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਗਰਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਗਰਮ ਹਵਾ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਢੱਕਣ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਇਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਉੱਠ ਸਕਦੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਧੂੰਆਂ, ਧੂੜ, ਜਾਂ ਗੈਸਾਂ – ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਹੋਵੇ, ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਫੈਕਟਰੀ ਗੈਸਾਂ – ਇਸ ਠੰਡੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖਿੰਡਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹੇਠਲੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ “ਧੂੰਆਂ” ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦਾ ਮੌਸਮ ਜਾਣੋ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ – ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਵਾਲਾ ਰਹੇਗਾ। ਤਾਪਮਾਨ 19 ਤੋਂ 30 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਜਲੰਧਰ – ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਵਾਲਾ ਰਹੇਗਾ। ਤਾਪਮਾਨ 19 ਤੋਂ 31 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਲੁਧਿਆਣਾ – ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧੁੱਪਦਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਤਾਪਮਾਨ 20 ਤੋਂ 31 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ – ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧੁੱਪਦਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਤਾਪਮਾਨ 20 ਤੋਂ 33 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਮੋਹਾਲੀ – ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਧੁੱਪਦਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਤਾਪਮਾਨ 22 ਤੋਂ 31 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।