World AIDS Day: ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਤਾ

World AIDS Day : 1 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ./ਏਡਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਆਈ।

ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

1. ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ./ਏਡਜ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ

ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2. ਸਮਾਜਿਕ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ

ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ, ਤਿਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਗਲਤਫ਼ਹਮੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।

3. ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਲਈ

ਇਹ ਦਿਨ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਲੋਕ ਅਕੇਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4. ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਵੈਕਸੀਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਥੈਰਪੀਜ਼ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

5. ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ

ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ/ਏਡਜ਼ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?

ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1988 ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਅਤੇ ਯੂ.ਐੱਨ.ਏਡਜ਼ (UNAIDS) ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਯਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਦਿਨ 1 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ?

1 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਕਿੱਥੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—

• ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ
• ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ
• ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (NGO) ਦੁਆਰਾ
• ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੁਆਰਾ
• ਯੂਐਨ, WHO, UNAIDS ਆਦਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ

ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੈੱਡ ਰਿਬਨ ਮੁਹਿੰਮ, ਬਲੱਡ ਟੈਸਟ ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰੈਲੀਆਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਏਡਜ਼ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ? (ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ)

ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ ਕੀ ਹੈ?

ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ (Human Immunodeficiency Virus) ਇੱਕ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੋਗ-प्रतिरोधक तंत्र (immune system) ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਏਡਜ਼ ਕੀ ਹੈ?

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਏਡਜ਼ (AIDS) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ?

• ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ
• ਸੰਕਰਮਿਤ ਖੂਨ
• ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸੂਈ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਾ
• ਮਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਵਿਚ ਗਰਭ/ਜਨਮ/ਦੁੱਧ ਰਾਹੀ

ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ?

• ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ
• ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਣ, ਖਾਣ ਨਾਲ
• ਛੂੰਹਣ ਜਾਂ ਗਲੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ
• ਇੱਕੋ ਸ਼ੌਚਾਲਯ ਵਰਤਣ ਨਾਲ

ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

• ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ HIV ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ
• ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣਾ
• ਇਲਾਜ (ART ਥੈਰਪੀ) ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ
• ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣਾ
• ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਿਹਤ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ

ਵਿਸ਼ਵ ਏਡਜ਼ ਦਿਵਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੰਤਵ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ, ਡਰ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੈ।