Iran-US War: ਕੀ ਮਿਸਾਈਲ ਸਟੌਕ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਰੋਕੇ ਹਮਲੇ?
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ:
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੇਰਬਦਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ 13 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਹਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ (Pause) ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵੱਲ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੈਂਟਾਗਨ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Missile Defence Stockpiles) ਵਿੱਚ ਆਈ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਘਟੀ ‘ਪੈਟ੍ਰਿਅਟ ਮਿਸਾਈਲਾਂ’ ਦੀ ਗਿਣਤੀ?
‘ਦਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਪੈਂਟਾਗਨ) ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਹੋਰ ਲੰਬੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ (Interceptors) ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੁਆਇੰਟ ਚੀਫ਼ਸ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਨਰਲ ਡੈਨ ਕੇਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ:
- ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਟ੍ਰਿਅਟ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਸਾਈਲਾਂ (Patriot Interceptor Missiles) ਵਰਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
- ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਕੋਲ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਇਸ ਨਾਲ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀਆਂ, ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦੇ 4 ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
- ਮਿਸਾਈਲ ਸਟੌਕ ਵਿੱਚ ਕਮੀ: ਪੈਂਟਾਗਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸੀਮਾ: ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਆਪਣੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਯੁੱਧ ਛੇੜਨਾ ਪਵੇਗਾ।
- ਕੂਟਨੀਤੀ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ: ਤੇਹਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ।
- ਖੇਤਰੀ ਜੰਗ ਦਾ ਡਰ: ਹੋਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਆਪਕ ਯੁੱਧ ਭੜਕਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ (“Locked and Loaded”) ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ।
“ਅਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।”
— ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ (ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ)
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਟੀਵਨ ਚੇਂਗ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ’ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਫੌਜੀ ਵਿਕਲਪ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣਗੇ।
