ISRO ਨੇ NVS-03 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਕੀਤਾ ਲਾਂਚ, ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਤੀਜਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਐਟਮੀ ਕਲਾਕ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ GSLV-F18 ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ NVS-03 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਰਾਤ 11:51 ਵਜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਪ੍ਰਖੇਪਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ NavIC ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ NVS-03 ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਐਟਮੀ ਘੜੀ ਵੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਘੜੀ ਸਟੀਕ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।
2,250 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੰਧ ’ਚ ਸਥਾਪਿਤ
ISRO ਮੁਤਾਬਕ, ਲਗਭਗ 2,250 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨੀ NVS-03 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਰਾਕੇਟ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਆਰਬਿਟ (GTO) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ISRO ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ. ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸਟੀਕ ਸਮਾਂ ਤੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ GSLV ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਤਰ
ISRO ਮੁਖੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ GSLV ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ 56 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ NavIC ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ?
NavIC ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੇਤਰੀ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ GPS ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸਟੀਕ ਸਥਿਤੀ, ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਬੰਧੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਨ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੀਮਤ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ, ਆਵਾਜਾਈ, ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ NavIC ਸਿਗਨਲ L5 ਅਤੇ S ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ L1 ਸਿਗਨਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਕਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ NavIC ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਐਟਮੀ ਘੜੀ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਐਟਮੀ ਘੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ NavIC ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ।
ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ISRO ਨੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। NVS-03 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਐਟਮੀ ਘੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਘੜੀਆਂ ਵੀ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਐਟਮੀ ਘੜੀ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਸਟੀਕ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਨਾਗਰਿਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
