ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਬਣਿਆ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸੰਕਟ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗੰਗ ਕੈਨਾਲ ਬੰਦ: ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਮਚਾਈ ਤਬਾਹੀ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਤਲੁਜ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕਹਿਰ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗੰਗ ਕੈਨਾਲ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ
Ground Reality Punjab – ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡੈਮਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਸੰਗਰੂਰ, ਰੂਪਨਗਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨਹਿਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਤਲੁਜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੁਣ ਸਿੱਧਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਗੰਗ ਨਹਿਰ ਬੰਦ – ਰਾਜਨੀਤੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ?
ਗੰਗ ਨਹਿਰ, ਜੋ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ 2500 ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਛੱਡਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਹੈ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਧ ਕੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਸਤਲੁਜ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੰਗਾ ਨਹਿਰ ਖਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੀ, ਸਗੋਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
“ਜਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਬੇ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਟੱਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਜਦ ਪੰਜਾਬ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।”
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ: ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟ ਸਕਦਾ ਸੀ
ਜਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਸਤਲੁਜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਵਧਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੜ੍ਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਵੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਗੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਨੈਚਰਲ ਕਲਾਮਤਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਸੂਬੇ ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
