ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਭਾਰਤੀ IT ਕੰਪਨੀਆਂ, ਹੁਣ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ
ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਊਟਸੋਰਸਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਤਪਾਦ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਹੱਲ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ (ਆਈ. ਪੀ.) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਤਰੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਹੈਕਸਾਵੇਅਰ ਕੇਸ: ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ
ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੈਟਸਾਫਟ ਅਤੇ ਅੱਪਡਰਾਫਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੈਕਸਾਵੇਅਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ 50 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 4,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਹੈਕਸਾਵੇਅਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਖਤਰੇ ਵੀ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਾਹਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜੋਖਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਖਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ‘ਤੇ ਪੇਟੈਂਟ ਜਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਹਰਜਾਨਾ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਥੇ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕੇਸ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਕੋਡ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਏਆਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਗਾਹਕਾਂ, ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਜਾਂ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾਇਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਡਿਊ ਡਿਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ AI ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਸਿਰਫ ਨਵੀਨਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੈਕਸਾਵੇਅਰ ਕੇਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੂਜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਬਕ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਆਈਟੀ ਫਰਮਾਂ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੋਡ ਦੀ ਹਰ ਲਾਈਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜੋਖਮ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
