ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੂਫਾਨ ਨੇ ਮਚਾਈ ਤਬਾਹੀ, ਕਿਊਬਾ ‘ਚ 30 ਮੌਤਾਂ, ਜਮੈਕਾ ਦੇ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ‘ਚ 25,000 ਲੋਕ

Hurricane Melissa leaves trail of destruction across Cuba; ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੂਫਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਮੇਲਿਸਾ ਨੇ ਕਿਊਬਾ, ਹੈਤੀ ਅਤੇ ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਢਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭੇ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਮਲਬਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਮੈਕਾ ਦੇ ਸੇਂਟ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗਲੀਆਂ ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਵਸਨੀਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਛੱਤ ਵੀ ਉੱਡ ਗਈ ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਜੈਨੀਫਰ ਸਮਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।” ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੱਦ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਬੰਦ ਹਨ। ਜਮੈਕਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਡਾਨਾ ਮੌਰਿਸ ਡਿਕਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਸੀਂ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ।”

ਮੇਲਿਸਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 5 ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡਫਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 295 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੂਫਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਊਬਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ।

ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ, 25 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 18 ਹੋਰ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਹੈਤੀ ਦੀ ਸਿਵਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ 10 ਲੋਕ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਦਰਜਨਾਂ ਘਰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅੱਠ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਘਰ ਢਹਿ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 735,000 ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਡੀ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ 52 ਸਾਲਾ ਰੀਨਾਲਡੋ ਚਾਰੋਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਰਾਤ ਨਰਕ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।” ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 2 ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਮਾਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ

ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੂਫਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ। ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਡਿਕਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 77% ਖੇਤਰ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ। ਜਮੈਕਾ ਦੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਿਚਰਡ ਥੌਮਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਡਰਿਊ ਹੋਲਨੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਸਪਲਾਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਲੈਕ ਰਿਵਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਰਿਚਰਡ ਸੋਲੋਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “‘ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ’ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਹਸਪਤਾਲ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ।

ਜਮੈਕਾ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡੈਰਿਲ ਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਹਤ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਦੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹਤ ਸਪਲਾਈ ਵੰਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਤਬਾਹੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ X ‘ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ 10 ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 20 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ, ਕਈ ਘਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ

ਤੂਫਾਨ ਮੇਲਿਸਾ ਨੇ ਹੈਤੀ ਦੇ ਪੇਟਿਟ-ਗੋਵੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 160 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ 80 ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ 20 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਬੱਚੇ ਸਨ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਚਾਰਲੀ ਸੇਂਟ-ਵਿਲ, 30, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂਫਾਨ ਨੇ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਖਿੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਲਾਪਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੋਕ ਹੁਣ ਦਵਾਈ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। “ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।” ਹੁਣ ਲਈ, ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੇਂਟ-ਵਿਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੇਘਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।

ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਿਤੀ, ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਡੀ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਏ ਘਰਾਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। “ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਚਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਹੈ,” 54 ਸਾਲਾ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰੇ ਅਲੈਕਸਿਸ ਰਾਮੋਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਪਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੁਆਨ ਬਰੂਨੋ ਜ਼ਯਾਸ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਕੰਧਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਡੀਕ ਕਮਰੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਿਗੁਏਲ ਡਿਆਜ਼-ਕੈਨਲ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।” ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੀਕੇਨ ਮੇਲਿਸਾ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਿਜਲੀ, ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ।