ਕੀ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਖੋਜ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ, ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ, ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਕੈਂਸਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਲਨ, ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਦਵਾਈ ਸਮਝਣਾ ਅਣਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਓ ਸਮਝਾਈਏ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ‘ਤੇ ਖੋਜ
ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਿਰੀਖਣ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਕਨੈਕਸ਼ਨ
ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਕੈਂਸਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਿਗਰ, ਪੈਨਕ੍ਰੀਅਸ, ਕੋਲਨ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ, ਸੋਜਸ਼ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਧਾਰਨ ਸੈੱਲ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈੱਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
2025 ਦੇ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਸੈਂਟਰ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਨ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ। ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਟਫੋਰਮਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਵੈ-ਦਵਾਈ ਕਿਉਂ ਗਲਤ ਹੈ?
ਮਾਹਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸਵੈ-ਦਵਾਈ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਤਲੀ, ਦਸਤ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ। ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਹਨ। ਦਵਾਈਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੀ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
