Dollar VS Rupee: 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਪਏ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫੜੀ ਇਨ੍ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ, RBI ਦੇ 3 ਫੈਸਲੇ ਬਣੇ ਕਾਰਨ
Dollar Vs Rupee: ਭਾਰਤੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਨੇ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਹੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 33 ਪੈਸੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ 92.93 ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਬੰਦ 93.10 ਨਾਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਰੁਪਏ ਨੇ 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਸਖ਼ਤ ਫੈਸਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ 3 ਕਾਰਨ
ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਖ਼ਤ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਅਟਕਲਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ: ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ‘ਆਫਸ਼ੋਰ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਕੰਟਰੈਕਟ’ (ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਦਰਾ ਸੌਦੇ) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਡੀਲਰਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁੱਲ ਬਾਰੇ ਅਟਕਲਾਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ।
- ਨਵੇਂ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ: ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡੀਲਰ ਹੁਣ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਜਾਂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ‘ਨਾਨ-ਡਿਲੀਵਰੇਬਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਕੰਟਰੈਕਟ’ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸੌਦੇ ਦੇ ਨਿਯਮ: ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ‘ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ’ (ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਰੁਪਏ ਨੇ 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੰਗਲ-ਡੇਅ ਲਾਭ (1.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਆਰਬੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਕੀ?
ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਪਿਆ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ) ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੋਰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹਨ
- ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੁਪਿਆ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖ਼ਤਰਾ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
- ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਤਣਾਅ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਯੁੱਧ ਦਾ ਡਰ ਅਜੇ ਵੀ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ (ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $109.75 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ – ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਕਾਸ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਰਗੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਰੁਝਾਨ: ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਦੋਵੇਂ ਲਾਲ (ਘਟਦੇ) ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰੀ-ਓਪਨਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ ₹9,931 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਆਫਲੋਡ ਕਰਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੂੰਜੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ।
