ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਹੇ AI ਤੇ ਲੋਕ, ਇਨਸਾਨ ਆਪਣਾ ਨਿਰਣੇ ਦੇਣਾ ਛੱਡ ਰਿਹਾ
Cognitive Surrender: ਮਨੁੱਖ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ: AI ਦੇ ਆਗਮਨ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਪੂਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। AI ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਔਖੇ ਕੰਮ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮੁੱਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ: AI ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਲਸੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ AI ਚੈਟਬੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖੋਜ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ AI ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ “ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮਰਪਣ” ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ AI ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਣ। ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਕ ਆਊਟਸੋਰਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ AI ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ AI ਚੈਟਬੋਟ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
AI ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੈਟਬੋਟ ਅੱਧੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ AI ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI ਚੈਟਬੋਟ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ‘ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ AI ਚੈਟਬੋਟ, ChatGPT, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਹਿਣ ਨਾਲੋਂ 10 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਹਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਚੈਟਬੋਟ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚੈਟਬੋਟ ਗਲਤ ਜਾਂ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
