ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ ਕਿੰਨਾਂ ਪਵੇਗਾ ਮੀਂਹ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਹੇਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ? ਜਾਣੋ…
monsoon rain 2026; ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸਾਲ (2026) ਮਾਨਸੂਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਸਕਾਈਮੇਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੇ ਮਾਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ, ਕੁੱਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਔਸਤ (LPA) ਦੇ 94 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਕਾਈਮੇਟ ਮੌਸਮ ਦੇ 2026 ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ – ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ – ਲਈ ਆਮ ਔਸਤ (LPA) 868.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਾਰ, ਬਾਰਿਸ਼ ਲਗਭਗ 817 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ LPA (ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਔਸਤ) ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਔਸਤ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸੂਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਮਾਪਦੰਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਨੂੰ ਆਮ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ?
ਸਕਾਈਮੇਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਰਖਾ-ਅਧਾਰਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ (ਬਿਹਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਅਸਾਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਆਦਿ ਰਾਜਾਂ ਸਮੇਤ) ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਹਤਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਐਲ ਨੀਨੋ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੌਨਸੂਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਐਲ ਨੀਨੋ ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਨਸੂਨ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ, ਲਾ ਨੀਨਾ (ਠੰਡੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ, ਲਾ ਨੀਨਾ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਲ ਨੀਨੋ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਕਾਈਮੇਟ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੂਨ, ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ?
ਜੂਨ: ਲਗਭਗ ਆਮ (LPA ਦਾ 101%) — ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਜੁਲਾਈ: ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ (LPA ਦਾ 95%) — ਸਿਖਰ ਮੌਨਸੂਨ ਮਹੀਨਾ ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ: ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ (LPA ਦਾ 92%) – ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ: ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ (LPA ਦਾ 89%) ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ (ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ) ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ?
ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਲ ਨੀਨੋ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ: ਤੂਫਾਨ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ
ਭਾਰਤ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਜ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ “ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜ” ਕਾਰਨ ਹਨ। ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ ਵਧਣ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਨਮੀ ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੱਦਲਵਾਈ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 10 ਅਤੇ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
