ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਟਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ

Vinesh Phogat WFI controversy; ਸਟਾਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸੰਘ (WFI) ਵੱਲੋਂ ਉਸਦੀ ਅਯੋਗਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚੋਣ ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੋਣ ਟਰਾਇਲ 30 ਅਤੇ 31 ਮਈ ਨੂੰ ਹੋਣੇ ਹਨ।

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਜਸਟਿਸ ਪੁਰਸ਼ੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਕੌਰਵ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਤਰਿਮ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ WFI ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ‘ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ’ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜਵਾਬ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਥਿਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸੰਘ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਬਨਾਮ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ: ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਰੀਖਣ

ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਜਸਟਿਸ ਕੌਰਵ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, ਇਸ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਅਤੇ ਐਥਲੀਟ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਢੁਕਵਾਂ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਣੇਪਾ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਜਸਟਿਸ ਕੌਰਵ ਨੇ ਇੱਕ ਮੌਖਿਕ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਸਾਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਣੇਪਾ ਛੁੱਟੀ ‘ਤੇ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦਿਓ।” ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ 6 ਜੁਲਾਈ (ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਮਿਤੀ) ਤੱਕ ਇੱਕ ਤਰਕਪੂਰਨ ਸਿੱਟੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਏ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ‘ਤੇ ਰੱਖੇ।

‘ਕੁਝ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ’: ਵਿਨੇਸ਼ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ

ਇਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਉਬਲਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। WFI ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ 26 ਜੂਨ, 2026 ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਨੋਟਿਸ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਵਿਨੇਸ਼ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ 9 ਮਈ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ – ਬਿਲਕੁਲ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ, ਭਾਵ, 10-11 ਮਈ – ਉਸਨੂੰ ਗੋਂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਦਾਲਤ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਕੀਲ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, “ਮੈਨੂੰ 9 ਮਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 2024 ਪੈਰਿਸ ਓਲੰਪਿਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ – ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ।”

ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ, ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਨੇਸ਼ ਗੋਂਡਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਪਨ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਵਿਨੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹੀ ਹੈ

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੁਕਾਵਟ ਵਿਨੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਰੋਲਰਕੋਸਟਰ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ, ਵਿਨੇਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ 2024 ਪੈਰਿਸ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦਾ ਭਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਵੱਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਹੁਣ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗੀ।