“ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ” ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਿਆ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਦਰਸ਼ਨ
Hemkund Sahib Religious Tourism Darshan; ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਪਾਟ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 11:30 ਵਜੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਪੂਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ‘ਅਰਦਾਸ’ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ) ਵਿਚਕਾਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ। ਕਪਾਟ ਲਗਭਗ 225 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ (ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੇ ਜਥੇ (ਯਾਤਰੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ) ਨੇ ਘੰਘਰੀਆ ਤੋਂ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕਪਾਟ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਪੂਰੀ ਲੋਕਪਾਲ ਘਾਟੀ “ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ, ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ” ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕੇ ਲਈ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 5 ਕੁਇੰਟਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ, 6,605 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ 67,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਲਈ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਪਾਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਆਪਣੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ (ਸਰੋਵਰ) ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੰਦਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਪਾਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੱਚਖੰਡ ਤੋਂ ‘ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ’ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ , ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਕਪਾਟ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ, ਭਯੁੰਦਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ‘ਗੁਰੂ ਆਸਥਾ ਮਾਰਗ’ (ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਮਾਰਗ) ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾਈ, ਘੱਟ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ‘ਜਥਾ’ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ
ਹੇਮਕੁੰਡ ਸਾਹਿਬ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਡ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਤਰੁਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਬੱਤਰਾ ਨੇ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੋਵਿੰਦਘਾਟ ਅਤੇ ਘੰਘਰੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਕੀਰਤਨ (ਭਜਨ ਗਾਇਨ), ਲੰਗਰ (ਸਮਾਜਿਕ ਰਸੋਈਆਂ), ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ) ਦਾ ਵੀ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰਿਦੁਆਰ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਚਮੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਚੜ੍ਹਾਈ; ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਫ਼ ਪਈ ਹੈ
ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਗੋਵਿੰਦਘਾਟ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੰਘਰੀਆ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਫੁੱਟ ਬਰਫ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 270,000 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ
ਹਰ ਸਾਲ, ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਯਾਤਰਾ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਆਸਥਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਭਗ 270,000 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮੌਸਮ ਕੁੱਲ 139 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।
ਮਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ – ਯਾਤਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ – ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਕਈ ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਇੱਕ ਪੈਦਲ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਅਸਥਾਨ 4,500 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ
ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 4,500 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
