ਡੀਜ਼ਲ-ਏਟੀਐਫ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਘਟਿਆ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ: ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਪੈਟਰੋਲ ₹100 ਤੋਂ ਪਾਰ, ਜਾਣੋ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ

Fuel Price Hike: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ (Export) ‘ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ। 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ₹1.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਧੂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ (SAED) ਲੱਗੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡੀਜ਼ਲ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਘਟਾ ਕੇ ₹13.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਬਾਲਣ (ATF) ‘ਤੇ ₹9.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਸੜਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੈੱਸ (RIC) ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ‘ਤੇ ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਕਸ?

ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ (Geopolitical Crisis) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 27 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਹਰ 15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 16 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ਦਰਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਬੋਝ: ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਲੱਗਿਆ ‘ਸੈਂਕੜਾ’

ਭਾਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ। 25 ਮਈ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਨੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਬਜਟ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੀ ਵਾਧਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹100 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ।

ਤਾਜ਼ਾ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ) ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਮੀਖਿਆ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।