ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਕੰਬੀ ਧਰਤੀ: ਵੈਸਟ ਖਾਸੀ ਹਿਲਜ਼ ‘ਚ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ

Earthquake in Meghalaya: ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਵੈਸਟ ਖਾਸੀ ਹਿਲਜ਼ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਤੜਕਸਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਭੱਜੇ। ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਿਸਮੋਲੋਜੀ’ (NCS) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 2.8 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਝਟਕੇ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਠੀਕ 06:50:01 ਵਜੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏ। ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰ (Epicenter) ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਝਟਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏ। ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

‘ਸੀਸਮਿਕ ਜ਼ੋਨ-5’ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਮੇਘਾਲਿਆ

ਭੂਗੋਲਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੇਘਾਲਿਆ ਸਮੇਤ ਪੂਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ (North-East) ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਭੂਚਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੂਬਾ ਹਾਈ-ਰਿਸਕ ਕੈਟੇਗਰੀ ਯਾਨੀ ‘ਸੀਸਮਿਕ ਜ਼ੋਨ-5’ (Seismic Zone-5) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਾਲ ਭਰ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਝਟਕੇ ਲੱਗਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1897 ਦਾ ਭਿਆਨਕ ‘ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਪਲੈਟੋ ਭੂਚਾਲ’ ਅਤੇ 1950 ਦਾ ‘ਮਹਾਨ ਅਸਾਮ ਭੂਚਾਲ’ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹਿੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਕੱਲੇ ਵੈਸਟ ਖਾਸੀ ਹਿਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਦੌਰਾਨ ਆਏ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:

• 14 ਮਈ: 2.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ
• ਮਾਰਚ ਮਹੀਨਾ: 3.4 ਅਤੇ 2.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਚਾਲ

ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ (Geologists) ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਹਲਚਲ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ-ਰੋਧਕ (Earthquake Resistant) ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।