ਵੱਡੀ ਖਬਰ: ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਹੋਈ ‘ਫਰਜ਼ੀ’ ਡੀਲ? ਪੂਰਵ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ PM ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤਹਿਰਾਨ, 15 ਜੂਨ: ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ‘ਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੀ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਜਾਣਗੇ! ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ’ ਦੱਸ ਕੇ ਢੋਲ ਵਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖੁਫੀਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ – “ਇਹ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਚੁਣਾਵੀ ਚਾਲ ਹੈ!”

ਇਹ ਡੀਲ ਨਕਲੀ ਹੈ’ – ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮਾਹਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਦੇ CEO ਸਗੀਵ ਸਟੈਨਬਰਗ ਨੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਤੀਰ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਮਿਡਟਰਮ ਚੁਣਾਵਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਡੀਲ ਮਹਜ਼ 60 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਯਾਨਿ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੁਣਾਵਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ‘ਨਾਟਕ’ ਰਚਿਆ ਹੈ।

ਸਟੈਨਬਰਗ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਡੀਲ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਪੈਸਾ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੇ ਈਰਾਨ ਇਸੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਅਤੇ ਹੂਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਰੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਡੀਲ ‘ਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਟਾਰਮਿਕ (ਪਰਮਾਣੂ) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਮਤਲਬ, ਈਰਾਨ ਚੁੱਪ-ਚੁਪਕੇ ਐਟਮ ਬੰਬ ਬਣਾਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ!

ਪੂਰਵ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ PM ਦੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਹੁਣ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਕਾਟ ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ‘ਸਰਵਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।

ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ – ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਤਾਕਤਾਂ (ਈਰਾਨ) ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਭਾਰਤ-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਮਤਲਬ ਸਾਫ਼ ਹੈ – ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ!

ਹੋਰਮੁਜ਼ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗਾ ਵਪਾਰ?

ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਮੁੜ ਵਪਾਰ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਦਾਮ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਖੀਰ ‘ਚ ਕੀ ਹੈ?

• ਜੇਕਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮਾਹਰ ਸਹੀ ਹਨ – ਤਾਂ ਇਹ ਡੀਲ 60 ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਹੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਮੁੜ ਤੋਂ ਜੰਗ ਦੇ ਕਗਾਰ ‘ਤੇ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਜੇਕਰ ਟਰੰਪ ਸਹੀ ਹਨ – ਤਾਂ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ‘ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।

ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ’60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਚੁਣਾਵੀ ਚਾਲ’ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੌਰੀਸਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭਾਰਤ ਕਿੰਨਾ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਈਰਾਨ ਪੱਛੂ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ!