2027 Assembly Elections: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਯੂਪੀ ਸਣੇ 5 ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੀ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (Census) ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ ਸ਼ਡਿਊਲ!
ਦੇਸ਼ ਦੇ 5 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਾਂ — ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਪੰਜਾਬ, ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ (ਫ਼ਰਵਰੀ 2027) ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (Census) ਅਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (Advance) ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਆਖਰ ਕਿਉਂ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ ਚੋਣਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸਵਾਲ?
ਦਰਅਸਲ, ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (Census) ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਕਾਰਨ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਡਿਊਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ (ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ) ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ 14 ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੋਂ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2027 ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ‘ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ’ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹ ਅਟਕਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਇਸੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ: ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ, ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਦਲੇਗਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ:
- ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੋਣਗੀਆਂ ਚੋਣਾਂ: ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਆਪਣੇ ਤੈਅ ਸ਼ਡਿਊਲ ਯਾਨੀ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇਗਾ Census ਦਾ ਕੰਮ: ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ (Phase 2) ਨੂੰ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਟਾਫ਼ ਚੋਣ ਡਿਊਟੀ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਕਤ (Available) ਹੋ ਸਕੇ।
- ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਲਈ ਖਾਸ ਰਣਨੀਤੀ: ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਚੋਣ ਸ਼ਡਿਊਲ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।
ਕਦੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਮਈ 2027 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ:
- ਮਨੀਪੁਰ: 13 ਮਾਰਚ
- ਗੋਆ: 14 ਮਾਰਚ
- ਪੰਜਾਬ: 16 ਮਾਰਚ
- ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼: 22 ਮਈ
- ਉੱਤਰਾਖੰਡ: 28 ਮਈ
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ) ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦਰਮਿਆਨ ਚੱਲੇਗਾ। ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਅਧਾਰਿਤ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (Caste Enumeration) ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਹੋਣਗੀਆਂ।
