ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ! ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ
Dollar vs Rupee: ਅੱਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰੀ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ। ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ, ਰੁਪਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੁਦਰਾ 44 ਪੈਸੇ, ਜਾਂ ਲਗਭਗ 0.60% ਦੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ 92.333 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕੀ; ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਰੁਪਿਆ 92.52 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰੁਪਇਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਿਉਂ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਨਿਯਮ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇਲ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਯਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਡਾਲਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਮੰਗ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਵਧਦੇ ਈਰਾਨ ਸੰਕਟ ਨੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਧਦੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਦਾ ਡਰ
ਉੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਚੱਕਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਵਧਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਵਧਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੇਗਾ?
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਘਰੇਲੂ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਲਈ ਵੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
