ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਛਿੜੀ ਬਹਿਸ; ਕੈਨਾਡਾ ‘ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਿਤਾ ਤੇ 5 ਸਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ

Canada Immigration News: ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ (Refugee) ਮੰਨੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਮਾਸੂਮ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ (Deportation) ਦੇਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਡਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ

ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਰਵੀ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਡਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ) ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਹਿ ਕੇ 48 ਘੰਟੇ ਰੱਖਿਆ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ

ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਇਸ ਅਚਨਚੇਤ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:

• ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ: ਰਵੀ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ‘ਕੈਨੇਡਾ ਬਾਰਡਰ ਸਰਵਿਸੀਜ਼ ਏਜੰਸੀ’ (CBSA) ਦੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸਮਝ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ (Detention) ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
• $4,000 ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ: ਰਵੀ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ 4,000 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
• ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ‘ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਸਰ: ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੌਰਾਨ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਾ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੱਚਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੋਣਹਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਰਵੀ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸੂਬੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ:

ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਧਮਕੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮੰਨਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦਰਜਾ’ (Refugee Status) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ (PR) ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਰਵੀ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮੁੜ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

(ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਕੀਲ) | “ਮੈਂ ਆਪਣੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਮਾਮਲਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਨਹਿਤ (Public Interest) ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।” |
| ਮੈਰੀਜ਼ ਪੋਇਸਨ

(ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵੈੱਲਕਮ ਕਲੈਕਟਿਵ) | “ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਦੇਖੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ।” |
| ਜੈਫ਼ਰੀ ਮੈਕਡੋਨਾਲਡ

(IRCC ਬੁਲਾਰੇ) | “ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਡਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਪੀਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਕਲਪ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ CBSA ਵੱਲੋਂ ਡਿਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” |

ਪਰਿਵਾਰ ‘ਤੇ ਟੁੱਟਿਆ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ

ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਨਾਜ਼ੁਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਰਵੀ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੂਡ ਚੇਨ ‘ਟਿਮ ਹੋਰਟਨਜ਼’ (Tim Hortons) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਨੌਕਰੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭਿਆਨਕ ਤਜਰਬਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਚੁਨੌਤੀਆਂ (Trauma) ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।