ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ, ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਨਾਫੇ ‘ਤੇ ਲੱਗੇਗੀ ਲਗਾਮ, ਡੀਜ਼ਲ ਤੇ ਜੈਟ ਫਿਊਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਛੂਟ
Petrol Diesel Price: ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਝਟਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ‘ਵਿੰਡਫਾਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ’ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕੰਪਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲੀਏ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ਲੇਵੀ ਨੂੰ 16.5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ (ATF) – ਜਾਂ ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ – ‘ਤੇ 16 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਾਂ ਅੱਜ, 16 ਮਈ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ
ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ‘ਸੜਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੈੱਸ’ ਜ਼ੀਰੋ ‘ਤੇ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਮੌਜੂਦਾ ਡਿਊਟੀ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਪੈਟਰੋਲ ‘ਤੇ ₹3 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਧੂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ (SAED) ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ ₹23 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ₹16.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ ₹33 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ₹16 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ₹21.50 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ATF ‘ਤੇ ₹29.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੀਖਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਡਿਊਟੀ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ₹55.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ₹42 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਡਿਊਟੀ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ₹23 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ₹33 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 100 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਪਾਰ
ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਟੈਕਸ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਈਂਧਨ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਉਪਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਦਾ ਅਨੁਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਜਿਸਦਾ ਜਵਾਬ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ $100 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ $73 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਸਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਟੈਕਸ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
