ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ GRAP-3 ਫਿਰ ਲਾਗੂ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹਵਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ AQI 700 ਤੋਂ ਪਾਰ
Delhi NCR pollution: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, CAQM (ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਮਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ GRAP-3 ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ 13 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ AQI 700 ਅਤੇ 800 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ।
GRAP-3 ਕਿਉਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਦਾਇਰਾ ਕੀ ਹੈ?
CAQM ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ AQI ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 400 ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੀਆਂ GRAP-3 ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਕੰਮ, ਕੱਚੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ, ਪੱਥਰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠੇ ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ, ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਖ਼ਤ ਉਪਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਮੈਟਰੋ, ਰੇਲਵੇ, ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ, ਹਾਈਵੇਅ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਰਿਆਇਤੀ ਵਾਹਨਾਂ, 5ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਤੀਆ ਛੋਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
AQI ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਥਿਤੀਆਂ
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਚਾਂਦਰ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 21 ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੇ 400 ਤੋਂ ਉੱਪਰ AQI ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਵਜ਼ੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ AQI 445, ਵਿਵੇਕ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 444, ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ ਵਿੱਚ 442, ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 439, ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਵਿੱਚ 437 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਰੇਲਾ ਵਿੱਚ AQI 432, ਪਟਪੜਗੰਜ ਵਿੱਚ 431, ਮੁੰਡਕਾ ਵਿੱਚ 430, ਅਤੇ ਬਵਾਨਾ, ITO ਵਿੱਚ 429 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਕਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਘੱਟ ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ, ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ, ਬਾਰਿਸ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਰਦੀਆਂ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
