GST 2.0: GST ਕਟੌਤੀ ਨਾਲ ਮੱਧ ਵਰਗ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 5 ਵੱਡੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਜਾਣੋ

GST 2.0: ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਜੀਐਸਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਗਏ। 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ 28 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਸਲੈਬ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। 5 ਅਤੇ 18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਦੋ ਸਲੈਬ ਅਜੇ ਵੀ ਹਨ। ਸਾਬਣ, ਬਿਸਕੁਟ, ਕੌਫੀ, ਮੱਖਣ ਵਰਗੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨੂੰ ਵੀ ਟੈਕਸ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਲਗਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਸਮਾਨ ‘ਤੇ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਓ ਅੱਠ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ –

ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਕਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ?
ਜੀਐਸਟੀ ਦੀਆਂ ਸੋਧੀਆਂ ਦਰਾਂ 22 ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਤੰਬਾਕੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਦਰਾਂ ਹੁਣ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ?

ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਇਲਟ ਸਾਬਣ, ਸ਼ੈਂਪੂ, ਟੁੱਥਬ੍ਰਸ਼, ਸ਼ੇਵਿੰਗ ਕਰੀਮ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਫੇਸ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਜੀਐਸਟੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ 5% ਜੀਐਸਟੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ 18% ਜੀਐਸਟੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਰੋਟੀ-ਪਰਾਂਠੇ ‘ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ 5% ਸਲੈਬ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਨਮਕੀਨ, ਭੁਜੀਆ, ਮਿਸ਼ਰਣ ‘ਤੇ 12% ਜੀਐਸਟੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ 5% ਜੀਐਸਟੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੱਖਣ, ਘਿਓ, ਪਨੀਰ, ਡੇਅਰੀ ਸਪ੍ਰੈਡ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 12% ਦੀ ਬਜਾਏ 5% ਜੀਐਸਟੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਜੀਐਸਟੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ?

ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ 12% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 33 ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ 12% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਵੀ 5% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਡੀਕਲ, ਸਰਜੀਕਲ, ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਉਪਕਰਣਾਂ ‘ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਵੀ 12% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੋ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਕਿੰਨਾ GST ਲੱਗੇਗਾ?

ਹੁਣ ਪੈਟਰੋਲ, ਪੈਟਰੋਲ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਾਰਾਂ, LPG, LNG ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ‘ਤੇ 18% GST ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ CNG ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ 1200cc ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੀ 4 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹੁਣ 28% ਦੀ ਬਜਾਏ 18% GST ਲੱਗੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਜਣ ਸਮਰੱਥਾ 1500cc ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ 4 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, 28% ਦੀ ਬਜਾਏ, ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ 18% GST ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ 350cc ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੰਜਣ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ‘ਤੇ ਕਿੰਨਾ GST ਲੱਗੇਗਾ?

ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ‘ਤੇ GST ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ‘ਤੇ 18% GST ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।