ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਕਾਰਨ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ, ਸੋਨੇ ‘ਚ 11 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ; ਚਾਂਦੀ 3 ਲੱਖ ਦੇ ਪਾਰ
Import Duty Hike: ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਾਲਰ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਗਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਲਟੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਐਕਸਚੇਂਜ (MCX) ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ₹11,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ₹300,000 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਮਾਰਕੀਟ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹੁਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ। ਕੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ? ਕੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟੇਗੀ? ਜੇਕਰ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਆਪਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਖਾਸ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ
ਮਲਟੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਐਕਸਚੇਂਜ (MCX) ਦੇਸ਼ ਦਾ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ₹11,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਵੇਰੇ 9:35 ਵਜੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ₹8,300 ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰ ₹161,742 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ₹11,055 ਵਧ ਕੇ ₹164,497 ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ – ਜੋ ਕਿ ਦਿਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸੋਨੇ ਨੇ ਸੈਸ਼ਨ ₹154,851 ‘ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ₹153,442 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ₹300,000 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮਲਟੀ ਕਮੋਡਿਟੀ ਐਕਸਚੇਂਜ (MCX) ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ₹300,000 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ₹22,367 ਵਧੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ₹301,429 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ – ਜੋ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਲਈ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ₹290,224 ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕੀਮਤ ₹279,062 ਸੀ। ਸਵੇਰੇ 9:45 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਚਾਂਦੀ ₹296,597 ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ₹17,535 ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਛਾਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਟੈਰਿਫ 6% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 15% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 10% ਮੂਲ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ 5% ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੈੱਸ (AIDC) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ, ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਸਰਾਫਾ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਕ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਸੁਰੱਖਿਅਤ-ਸੁਰੱਖਿਆ” ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ – ਜੋ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਆਯਾਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਮੂਲ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ 5% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 10% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 5% ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੈੱਸ (AIDC) ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਆਯਾਤ ਟੈਕਸ 15% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਸਸਤੇ ਹੋ ਗਏ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ, ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਪਾਟ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 0.4% ਡਿੱਗ ਕੇ $4,695.99 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੂਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਾਅਦੇ 0.4% ਵਧ ਕੇ $4,705.30 ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਸਪਾਟ ਚਾਂਦੀ 0.2% ਵਧ ਕੇ $86.71 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਵਿੱਚ 2% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ $87.40 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਵਸਤੂ ਮਾਹਰ ਅਨੁਜ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਧਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਡਿਊਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਸੈਸ਼ਨ ਇਹ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਿਊਟੀ ਵਾਧੇ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸਹੀ ਹੱਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
