NPCI ਵੱਲੋਂ UPI ਦੀਆਂ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਲੈਣ-ਦੇਣਾਂ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਾਗੂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ₹10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਆਗਿਆ
UPI Limits Update: UPI ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NPCI) ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ₹ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਸ਼, ਬੀਮਾ, ਯਾਤਰਾ ਬੁਕਿੰਗ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਰਗੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਿਹੜੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਸੀਮਾ ਵਧਾਈ ਗਈ ਹੈ?
ਪੂੰਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸੀਮਾ ਹੁਣ ₹ 5 ਲੱਖ (ਪਹਿਲਾਂ ₹ 2 ਲੱਖ) ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੀਮਾ ਵਧਾ ਕੇ ₹ 10 ਲੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਬਿੱਲ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ₹ 5 ਲੱਖ (ਪਹਿਲਾਂ ₹ 2 ਲੱਖ) ਹੈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੀਮਾ ₹ 6 ਲੱਖ ਹੈ। ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ, ਪ੍ਰਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸੀਮਾ ਉਹੀ ₹ 2 ਲੱਖ ਹੈ ਪਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੀਮਾ ਵਧ ਕੇ ₹ 6 ਲੱਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਹੁਣ ਯਾਤਰਾ, EMI ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਈ-ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ₹ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ₹ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ RBI ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ₹ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ
NPCI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ-ਤੋਂ-ਵਿਅਕਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਦੀ ਸੀਮਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਸੀ, ਉਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
P2P ਕਲੈਕਟ ਫੀਚਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
1 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਤੋਂ, P2P ‘ਕਲੈਕਟ ਰਿਕਵੈਸਟ’ ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਯਾਨੀ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ UPI ‘ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਮੰਗਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸਿਰਫ਼ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਜਾਂ UPI ID ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। NPCI ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਜਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਧੋਖਾਧੜੀ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕੰਟਰੋਲ
NPCI ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਸੀਮਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਆਮ P2P ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਅਜੇ ਵੀ ₹ 1 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਹੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ ਚਾਹੁਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਘੱਟ ਸੀਮਾ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਦਮ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਚੈੱਕਾਂ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਭੁਗਤਾਨ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ। ਹੁਣ UPI ਸਿਰਫ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਛੋਟੀਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ, ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
