ਰੁਪਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਡਾਲਰ ਮੁਕਾਬਲੇ 91.73 ਤੱਕ ਡਿੱਗਿਆ
ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਮੰਗਲਵਾਰ, 21 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰੁਪਿਆ 91 ਰੁਪਏ 73 ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਚ 76 ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਿਆ 90.97 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰੁਪਏ ‘ਚ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (ਐੱਫ.ਪੀ.ਆਈ.) ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਧਦੇ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਰੁਪਿਆ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ।ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਰੁਪਿਆ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 90 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਿਰਫ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਹ 91 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ 92 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ
- ਬਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕੱਲੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ 20 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 29,315 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਦਲੇ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
- ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਤਣਾਅ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ (ਟੈਰਿਫ) ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਅਤੇ ‘ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ’ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਡਰ ਦੇ ਦੌਰ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ: ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ ਹੇਠਾਂ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਵੱਧ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਅਮਰੀਕੀ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਰੁਪਿਆ 92 ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ CR ਫਾਰੇਕਸ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਮਿਤ ਪਾਬਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰੁਪਿਆ 91.07 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਛੇਤੀ ਹੀ 92.00 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ.) ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਰੁਪਿਆ ਅਚਾਨਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿੱਗ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ‘ਚ 90.30 ਤੋਂ 90.50 ਦਾ ਪੱਧਰ ਰੁਪਏ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਪੋਰਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਦਰਾਮਦ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੰਨ ਲਓ ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ 50 ਸੀ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 50 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ 1 ਡਾਲਰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ 1 ਡਾਲਰ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 91 ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਫੀਸਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ, ਟੁੱਟਣਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਰੰਸੀ ਡਿਪ੍ਰੀਸੀਏਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭੰਡਾਰ ‘ਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਕਮੀ ਦਾ ਅਸਰ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭੰਡਾਰ ‘ਚ ਡਾਲਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਥਿਰ ਰਹੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਸਾਡਾ ਡਾਲਰ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਜੇਕਰ ਇਹ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੁਪਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ।
