ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ 5 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ (Fuel) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ—ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (IOCL), ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ (BPCL), ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ (HPCL)—ਨੇ ਭਾਵੇਂ 12 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਲਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (Dynamic Pricing System) ਯਾਨੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਭੜਕੀ ਤਾਜ਼ਾ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ; ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਚ ਹਾਹਾਕਾਰ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੇਹੱਦ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ:
- ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਬੌਛਾਰ: ਈਰਾਨ ਨੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਰਣਨੀਤਕ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਤਰ, ਜਾਰਡਨ, ਬਹਿਰੀਨ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਬੜਤੋੜ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ।
- ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ: ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 20% ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਕੱਚਾ ਤੇਲ $78 ਦੇ ਪਾਰ; 3 ਤੋਂ 5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕੀਮਤਾਂ
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ: ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 3% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਛਲ ਕੇ $78.35 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਤੇਲ $80 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਹੁਣ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ
| ਸ਼ਹਿਰ | ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ (ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ) | ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ (ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ) |
| ਦਿੱਲੀ | 102.12 ਰੁਪਏ | 95.20 ਰੁਪਏ |
| ਮੁੰਬਈ | 111.21 ਰੁਪਏ | 97.83 ਰੁਪਏ |
| ਕੋਲਕਾਤਾ | 113.51 ਰੁਪਏ | 99.82 ਰੁਪਏ |
| ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ | 101.70 ਰੁਪਏ | 97.84 ਰੁਪਏ |
| ਚੇਨਈ | 107.77 ਰੁਪਏ | 99.55 ਰੁਪਏ |
| ਪਟਨਾ | 113.35 ਰੁਪਏ | 99.36 ਰੁਪਏ |
| ਲੇਹ | 109.81 ਰੁਪਏ | 97.92 ਰੁਪਏ |
| ਹੈਦਰਾਬਾਦ | 115.69 ਰੁਪਏ | 103.82 ਰੁਪਏ |
| ਲੁਧਿਆਣਾ | 105.79 ਰੁਪਏ | 95.48 ਰੁਪਏ |