ਭਾਰਤ ਨੇ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਲਾਂਚ, ਪੂਰੀ ਮਿਲੇਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਭਾਰਤ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ: ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ RFID ਚਿੱਪ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨਵੇਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ: ਇਹ ਦਿਨ ਡਿਜੀਟਲ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਔਨਲਾਈਨ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਘਰ ਬੈਠੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਲਿੱਕ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੇ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (RFID) ਚਿੱਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਚੇਨਈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਮੇਤ 12 ਖੇਤਰੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ‘ਤੇ ਚਿੱਪ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ ਸਕੈਨ ਸਮੇਤ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰ ‘ਤੇ ਪਛਾਣ ਤਸਦੀਕ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (PSP) ਸੰਸਕਰਣ 2.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਨਾਗਪੁਰ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਜੰਮੂ, ਗੋਆ, ਸ਼ਿਮਲਾ, ਰਾਏਪੁਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜੈਪੁਰ, ਚੇਨਈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸੂਰਤ, ਰਾਂਚੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 2025 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਚੇਨਈ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ 3 ਮਾਰਚ, 2025 ਤੋਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 22 ਮਾਰਚ, 2025 ਤੱਕ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ 20,729 ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵੰਡੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (RFID) ਚਿੱਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਂਟੀਨਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਲੇਅ ਵਜੋਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੀਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ, ਆਇਰਿਸ ਸਕੈਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਫੋਟੋ ਵਰਗੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਫੀਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਟੀਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੈਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗਾ। ਐਂਟੀਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਵਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਪਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਵੈਧ ਰਹੇਗਾ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੰਬੰਧੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠੇ
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚਿੱਪ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਕੈਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ ਜਾਂ ਕੋਰੀਅਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚਿੱਪ ਤੋਂ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।
ਜਾਣੋ ਕਿ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਪੋਰਟਲ (https://portal4.passportindia.gov.in) ‘ਤੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ ਜਾਂ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਵੇਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖਾਤਾ ਬਣਾਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰੋ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਵੀਨੀਕਰਨ (ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ‘ਤੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ)। ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
ਇਸਦੇ ਲਈ, ਡੈਬਿਟ/ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਫੀਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ। ਅਪੌਇੰਟਮੈਂਟ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਸਲਾਟ ਬੁੱਕ ਕਰੋ। ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤਸਦੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮਿਤੀ ‘ਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਪਹੁੰਚੋ।
