ਟਰੰਪ ਦੀ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਧਮਕੀ: Strait of Hormuz ‘ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ

Crude oil prices rose: ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੱਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 2% ਵੱਧ ਕੇ $111.25 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (WTI) ਕਰੂਡ ਲਗਭਗ 3% ਚੜ੍ਹ ਕੇ $114.54 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਦਰਾਂ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਚੋਂ ਹਨ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੱਕ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ, “ਮੰਗਲਵਾਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਪੁਲ ਦਿਵਸ ਹੋਵੇਗਾ… ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ – ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ – ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪਡੇਟ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: “ਮੰਗਲਵਾਰ, ਰਾਤ ​​8:00 ਵਜੇ।”

ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 2% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਕੇ $111.25 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ, ਵੈਸਟ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ (WTI) ਕਰੂਡ, ਲਗਭਗ 3% ਵੱਧ ਕੇ $114.54 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਪੱਧਰ 2022 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਸੀ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਇੱਕ ਤੰਗ ਜਲਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (LNG) ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ (ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਬਨਾਮ ਈਰਾਨ) ਦੇ ਕਾਰਨ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਟੋਲ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਫਸ ਗਏ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿਘਨ ਪਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ
28 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਂਝੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ, ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਏਈ) ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਹੁਣ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਜਲਡਮਰੂ… ਇਹ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਇਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਲਾਭ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗੀ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ।

ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ, ਸਗੋਂ ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਧਮਕੀਆਂ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ

ਜੇਕਰ ਸਟ੍ਰੇਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $120 ਅਤੇ $140 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ—ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਤੇਲ-ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।