ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਕਾ, ਜਾਣੋ Breastfeeding ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ
World Breastfeeding Week; ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ “ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ” ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਲੋਸਟ੍ਰਮ (Colostrum), ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪੀਲਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਂਟੀਬਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਸੇ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ 1 ਤੋਂ 7 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਵਰਲਡ ਬ੍ਰੈਸਟਫੀਡਿੰਗ ਵੀਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਅਲਾਇੰਸ ਫ਼ਾਰ ਬ੍ਰੈਸਟਫੀਡਿੰਗ ਐਕਸ਼ਨ (WABA) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਅਤੇ ਯੂਨੀਸੇਫ਼ (UNICEF) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਮਾਵਾਂ ਫਾਰਮੂਲਾ ਮਿਲਕ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤੱਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਦਾ ਇਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇ
- ਕੋਲੋਸਟ੍ਰਮ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਡਾਇਰੀਆ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਦਾ ਹੈ।
- ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇ
- ਬ੍ਰੈਸਟਫੀਡਿੰਗ ਨਾਲ ਆਕਸੀਟੋਸਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਭਾਸ਼ਯ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਧਾਰਨ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ, ਓਵੇਰੀਅਨ ਕੈਂਸਰ, ਟਾਈਪ-2 ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰੈਸਟਫੀਡਿੰਗ ਨਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
