ਕੀ ਹੈ Loitering Munition? ਜਿਸਦੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ?
Loitering Munition:ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 9 ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪਿੱਛੇ ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਨੀਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਨੀਸ਼ਨ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ LM ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਂਦੀ?
ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਨੀਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਰਤੋਂ ?
ਭਾਰਤ ਨੇ ‘ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹਮਲਾ’ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਨੀਸ਼ਨ (ਹੋਵਰਿੰਗ ਹਥਿਆਰ) ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਤਵਾਦੀ ਲਾਂਚ ਪੈਡਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ 4 ਕੈਂਪ, ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ 3 ਟਿਕਾਣੇ ਅਤੇ ਹਿਜ਼ਬੁਲ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੇ 2 ਟਿਕਾਣੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਨਿਸ਼ਨ ?
ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਨਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਜਾਂ ਕਾਮੀਕੇਜ਼ ਡਰੋਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹਵਾਈ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਰੋਨ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਲੋਇਟਰਿੰਗ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਆਤਮਘਾਤੀ ਡਰੋਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ, ਪੇਲੋਡ ਅਤੇ ਵਾਰਹੈੱਡ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਫਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਜਾਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਿਸਫੋਟਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਕਦੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ?
ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ 1990 ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯਮਨ, ਇਰਾਕ, ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
