ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 19% ਘੱਟੀ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਵਧਦੀ ਗਾਰ ਬਣੀ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ
Latest Punjab News: ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1959 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਮ ਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ 19 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘਟਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਗਾਦ ਜਾਂ ਚਿੱਕੜ ਕਾਰਨ।
ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
- ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ: 7.4 ਲੱਖ ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ (BCM)
- ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ: ਲਗਭਗ 19%
- ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਪਿਲੇਜ ਉਮੀਦ: 3.36 ਕਰੋੜ ਘਣ ਮੀਟਰ/ਸਾਲ
- ਅਸਲ ਸਪਿਲੇਜ: 3.90 ਕਰੋੜ ਘਣ ਮੀਟਰ/ਸਾਲ
ਇਹ ਕਮੀ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਕਟੌਤੀ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 6 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਵਾਧੂ ਸਿੰਲਟ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਘਟੀ ਹੋਈ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਫਾਈ ਲਈ ਕਦਮ
ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਬੀ.ਬੀ.ਐਮ.ਬੀ. ਡੈਮ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।”
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡੈਮ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੱਧਰ: 1462 ਫੁੱਟ
- ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਧਰ: 1680 ਫੁੱਟ
- ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਦੇ ਵੀ 1540 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਗਿਆ – ਜੋ ਸਫਾਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
