ਹੁਣ ਨਕਦੀ ਲਈ ATM ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਕੈਨ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ; ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਮਾਮਲਾ?
NPCI: ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਤੋਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵੱਡੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਰਸਪੌਂਡੈਂਟ (ਬੀਸੀ) ਆਊਟਲੈਟਾਂ ‘ਤੇ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟ ਇੰਟਰਫੇਸ (ਯੂਪੀਆਈ) ਰਾਹੀਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ, ਐਨਪੀਸੀਆਈ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਯੂਪੀਆਈ-ਅਧਾਰਤ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸਿਰਫ ਚੋਣਵੇਂ ਏਟੀਐਮ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਮਾ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ 1,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 2,000 ਰੁਪਏ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬੀਸੀ ਆਊਟਲੈਟਾਂ ‘ਤੇ ਹਰੇਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ‘ਤੇ 10,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਰਸਪੌਂਡੈਂਟ ਆਊਟਲੈਟਸ ਕੀ ਹਨ?
ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੌਰਸਪੌਂਡੈਂਟ ਸਥਾਨਕ ਏਜੰਟ ਹਨ ਜੋ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਏਟੀਐਮ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਾਂਝੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਲੋਕ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਪਾਰਕ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ, NGO ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਆਧਾਰ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਅਤੇ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਹੁਣ ਜੇਕਰ UPI-ਅਧਾਰਤ QR ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਾਹਕ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ UPI ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਲੱਖਾਂ ਛੋਟੇ ਸੇਵਾ ਬਿੰਦੂਆਂ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ QR ਕੋਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, NPCI ਨੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਨੂੰ UPI ਰਾਹੀਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ
ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਗਾਹਕ BCs ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਮਾਈਕ੍ਰੋ ATM ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਡ ਪਾ ਕੇ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਲੋਕ BC ਆਊਟਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਸਕਣਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ NPCI ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ UPI ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।