RBI ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ, ਜਲਦੀ ਆਉਣਗੇ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨੋਟ, ਕੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ?
RBI Announcement: ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਜਲਦੀ ਹੀ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨਵੇਂ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦਸਤਖਤ ਵਾਲੇ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਚੱਲਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ?
ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ! ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ 100 ਅਤੇ 200 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਵੈਧ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨੋਟ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਏਟੀਐਮ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੇ। ਹੁਣ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਨਕਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿੱਥੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਨੋਟਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਿਵੇਂ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਨਕਦੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਦਾ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ 13.35 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਰਚ 2024 ਤੱਕ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 35.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, UPI ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ 2.06 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰਵਰੀ 2024 ਤੱਕ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 18.07 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ 2024 ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਗਭਗ 172 ਬਿਲੀਅਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ATM ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 24 ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਏਟੀਐਮ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦਰਅਸਲ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਕਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਨਕਦੀ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
