Vande Matram New Rules : ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਸਬੰਧੀ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ ਨਿਯਮ; ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੋ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ
Vande Matram New Rules: ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਛੇ ਛੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੀਤ 3 ਮਿੰਟ ਅਤੇ 10 ਸਕਿੰਟ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ਆਨੰਦਮਠ (1882 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ 1896 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 7 ਅਗਸਤ 1905 ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਾਅਰੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1950 ਵਿੱਚ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ।
ਕੀ ਹਨ ਨਿਯਮ ?
ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣਾ, ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ?
ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਦੰਡਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ?
ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪੂਰੇ ਛੇ ਪਉੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪਉੜੀਆਂ ਹੀ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਨਵਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੂਲ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿਵਹਾਰਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਗੀਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਆਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਛੇ ਪਉੜੀਆਂ ਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਵਜਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਮਿਆਦ 3 ਮਿੰਟ ਅਤੇ 10 ਸਕਿੰਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਅਤੇ ‘ਜਨ ਗਣ ਮਨ’ ਦੋਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ‘ਜਨ ਗਣ ਮਨ’ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ (ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਗਾਉਣ ਜਾਂ ਵਜਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਸਤਿਕਾਰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਣਾ, ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਆਗਮਨ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੋਧਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
