ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਰਟ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ: ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਬਣਿਆ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦਾ ‘ਨਵਾਂ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ’, NEET ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਾਰਨ ਲਗਾਈ ਅਸਥਾਈ ਰੋਕ
21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ NEET-UG 2026 ਦੀ ਮੁੜ-ਪ੍ਰੀਖਿਆ (Re-Exam) ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਹੱਦ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਖੁਲਾਸੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦਾ ‘ਨਵਾਂ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NTA) ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਜਾਂ ਗੜਬੜੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਐਪ ਨੂੰ 22 ਜੂਨ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਲੌਕ (Block) ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੇ ਕੋਰਟ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ।
ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਪਰਾਧੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲਿੰਕ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਐਪ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਫੀਚਰਸ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੀ ਤਸਕਰੀ, ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ, ਅੱਤਵਾਦ, ਬਾਲ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਪੁਰਾਣੇ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ [Personal Data Redacted] ਨੂੰ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਬੋਟਸ (Bots) ਰਾਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੁਪਤਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ‘ਮੈਸੇਜ-ਐਡੀਟਿੰਗ ਫੀਚਰ’ ਡਿਸੇਬਲ (ਬੰਦ) ਕਰਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਐਨਟੀਏ (NTA) ਮੁਤਾਬਕ, ਚੈਨਲ ਐਡਮਿਨ ਇਸ ਫੀਚਰ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਸੇਜ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਅਟੈਚ ਕਰਕੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦੇ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਮਨਘੜਤ ਸਬੂਤ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। NEET ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਚੈਨਲ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਕਲੀ ਪੇਪਰ ਦੇਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਪਿਆ।
- ਅਸਥਾਈ ਪਾਬੰਦੀ: NEET-UG 2026 ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਅਤੇ ਗੜਬੜੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ 22 ਜੂਨ ਤੱਕ ਬਲੌਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਨਵਾਂ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਫੀਚਰਸ ਕਾਰਨ ਅਪਰਾਧੀ, ਡਰੱਗ ਤਸਕਰ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਇਸ ਦਾ ਨਜਾਇਜ਼ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਫੀਚਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ: ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ‘ਮੈਸੇਜ ਐਡਿਟ’ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫੀਚਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦੇ ਝੂਠੇ ਸਬੂਤ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
- ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਦੀ ਵਿਕਰੀ: ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਬੋਟਸ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
- ਪਾਇਰੇਸੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ: ਕਈ ਚੈਨਲ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਲੀਕ ਕਰਕੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ (Table News):
| ਵਿਸ਼ਾ (Topic) | ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਲੀਲ / ਕਾਰਵਾਈ |
| ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮਿਆਦ | 22 ਜੂਨ 2026 ਤੱਕ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਐਪ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਲੌਕ |
| ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ | NEET-UG ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਧਾਂਦਲੀ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ |
| ਤਕਨੀਕੀ ਬਦਲਾਅ | 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਮੈਸੇਜ ਐਡੀਟਿੰਗ ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਡਿਸੇਬਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ |
| ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ | ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਦਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਸਾਰ |